Rodzina systemów operacyjnych Windows oparta na technologii NT

Z SOISK systemy operacyjne i sieci komputerowe
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Microsoft Windows NT (ang. New Technology) – rodzina 32-64-bitowych systemów operacyjnych firmy Microsoft, początkowo przeznaczonych do zastosowań profesjonalnych, obecnie z tej rodziny pochodzą także najpopularniejsze systemy dla użytkowników domowych. Rodzina systemów NT, wywodzi się z systemu OS/2, nad którym pracowali Microsoft razem z IBM. Początkowe wersje Windows NT w wersji 3.x mogły być instalowane na partycji HPFS (System plików OS/2), właśnie dlatego, że rodzina NT bazowała na kodzie OS/2.

Najnowsza stabilna wersja NT dla komputerów osobistych i stacji roboczych to 6.1 czyli Windows 7, a dla serwerów Windows Server 2008 R2.

Charakterystyka

System NT działa wielozadaniowo i z wywłaszczeniem. Daje się przenosić na różne architektury procesorów. Jedną lub więcej wersji systemu NT przeniesiono na procesory Intel 386 i nowsze x86, MIPS R4000, DEC Alpha, PowerPC, Itanium (IA-64) oraz AMD64 (x64). W chwili obecnej wspierane są platformy x86, x64 oraz IA-64.

Podstawowe cele systemu to:

  • przenośność
  • bezpieczeństwo
  • częściowa zgodność ze standardem IEEE 1003 interfejsu przenośnego systemu operacyjnego
  • możliwość korzystania z wielu procesorów
  • rozszerzalność
  • adaptacje międzynarodowe
  • deklarowana zgodność z aplikacjami MS-DOS

Jądro NT

W systemie NT zastosowano architekturę mikrojądrową – podobnie jak w systemie Mach, dzięki czemu daną część systemu można ulepszać bez zbytniego naruszania jego innych części.

Co do uznania jądra za mikrojądro istnieją spekulacje. Jądro NT wprawdzie ma pewne cechy mikrojądra, lecz jego budowa stricte odnosi się do architektur warstwowych systemów operacyjnych, co nie wyklucza jednak modułowości jądra.

Wersje systemów z rodziny NT

Istnieje kilka wersji systemów Windows NT: dla domowych centrów rozrywki, dla zwykłych komputerów domowych, dla stacji roboczych oraz serwerów. Wszystkie korzystają z tego samego jądra i kodu systemu operacyjnego, lecz oprogramowanie serwera jest skonfigurowane do pracy z aplikacjami typu klient-serwer i może działać jako serwer aplikacji w sieciach lokalnych NetWare i Microsoft.

Historia wersji

  • Microsoft Windows NT 3.1
  • Microsoft Windows NT 3.5
  • Microsoft Windows NT 3.51 (wersja Workstation oraz Server – był to pierwszy system Microsoftu dzielący się na edycje)
  • Microsoft Windows NT 4.0
  • Microsoft Windows NT 5.0 (Microsoft Windows 2000)
  • Microsoft Windows NT 5.1 (Microsoft Windows XP)
  • Microsoft Windows NT 5.2 (Microsoft Windows Server 2003 i Microsoft Windows XP Professional x64 Edition)
  • Microsoft Windows NT 6.0 (Microsoft Windows Vista i Microsoft Windows Server 2008)
  • Microsoft Windows NT 6.1 (Microsoft Windows 7 i [[Windows Server 2008 R2)

System NT (do wersji 3.51) nie był wielodostępnym systemem operacyjnym.

Sukces Windows NT

W 1996 sprzedano więcej licencji serwera NT niż wszystkich licencji różnych wersji systemu Unix. Sukces handlowy wynikał nie tylko z działań marketingowych Microsoftu, miał też uzasadnienie techniczne. System plików NTFS zaprojektowany dla Windows NT cechuje współpraca z rozwiniętym systemem obsługi uprawnień użytkowników i wyższy poziom bezpieczeństwa danych niż w systemach FAT. Kolejne wersje systemów z rodziny NT wdrażały również nowości przygotowane głównie dla użytkowników domowych, jak obsługa DirectX i multimediów.

Wszystko to przyczyniło się do rezygnacji przez Microsoft z kontynuacji rodziny Windows 9x i zastąpienia jej przez członka rodziny NT o nazwie Windows XP, który z dodatkiem Service Pack 3 wciąż jest wspierany przez Microsoft.

Windows 2000

Microsoft Windows 2000 jest 32-bitowym systemem operacyjnym Microsoftu wydanym 17 lutego 2000. Często mylony z Windows ME. Ma możliwość pracy z systemem plików NTFS i FAT32, lepsze zabezpieczenia logowania, prawa dostępu do plików i ich szyfrowanie i kompresowanie (tylko NTFS). Jest też pierwszym systemem z rodziny NT obsługującym technologie USB i IRDA. Microsoft Windows 2000 jest też ostatnim systemem z rodziny NT pozbawionym aktywacji systemu. Edycje Windows 2000 to:

  • Microsoft Windows 2000 Terminal – środowisko udostępniane przez Windows 2000 Server jako usługi terminalowe ze współdzielonymi procesami i pamięcią.
  • Microsoft Windows 2000 Professional – najbardziej zaawansowana edycja Windowsa 2000, obsługuje 2 procesory i 4 GB RAM. Łączy w sobie cechy wszystkich Windowsów 2000.
  • Microsoft Windows 2000 Server – obsługuje 4 procesory i 4 GB RAM, Active Directory, Intellimirror, Kerberos, usługi terminalowe.
  • Microsoft Windows 2000 Advanced Server – jak wersja "Server", lecz obsługuje 8 procesorów i 8 GB RAM, 2 klastry.
  • Microsoft Windows 2000 Datacenter Server – jak wersja "Advanced Server", lecz obsługuje 32 procesory i 64 GB RAM, 4 klastry.
  • Microsoft Windows 2000 Advanced Server, Limited Edition – specjalna wersja systemu wydana w 2001 r. przeznaczona dla procesorów Itanium firmy Intel,
  • Microsoft Windows 2000 Datacenter Server, Limited Edition – specjalna wersja systemu wydana w 2001 r. przeznaczona dla procesorów Itanium firmy Intel.

Następcą systemu Windows 2000 jest Windows XP a bezpośrednim następcą wersji serwerowych jest Windows 2003 Server.

Windows XP

Microsoft Windows XP pod nazwą kodową Whitsler to 32-bitowy system operacyjny z rodziny Microsoft Windows NT wydany oficjalnie 25 października 2001.

Windows XP to udana próba połączenia Microsoftu 2 w jedno, bowiem wcześniej Microsoft rozwijał 2 linie produktów – dla użytkowników domowych i zaawansowanych. W Windows XP zadebiutował Interfejs graficzny Luna, które wprowadzały wiele nowości graficznych do systemu i usprawnień.

W Microsoft Windows XP po raz pierwszy pojawiła się aktywacja systemu Windows, mająca zapobiec piractwu. Szybko jednak została ona złamana przez piratów komputerowych. Pomimo początkowych niechęci do Windowsa XP jest on obecnie najczęściej używanym systemem z rodziny Windows. Następcą systemu Microsoft Windows XP jest system Microsoft Windows Vista.

Nowe funkcje Windowsa XP:

  • Nagrywanie dysków CD – System potrafi w prosty sposób nagrywać płyty CD za pomocą wbudowanego programu nagrywającego.
  • Nowe menu Start – Menu zawiera w pierwszej kolejności najczęściej używane programy, co większości użytkowników ułatwia i przyspiesza pracę.
  • Łatwy dla użytkownika interfejs – Dzięki opcji grupowania programów na pasku zadań nie powstaje bałagan związany z otwarciem dużej ilości programów. System został także zaopatrzony w funkcję automatycznego oczyszczania pulpitu, która przenosi do osobnego folderu skróty z pulpitu, które nie były używane przez ostatnie 60 dni.
  • Technologia ClearType® – To technologia pozwalająca na podwyższenie jakości i wygładzenie tekstu na Wyświetlacz ciekłokrystaliczny|ekranach LCD
  • Inteligentne oszczędzanie energii – Ta funkcja przydaje się użytkownikom laptopów. Dzięki monitorowaniu przez system stanu baterii, system może zachować wyniki pracy zanim stan baterii się wyczerpie i zamknąć system bez szkody dla użytkownika i komputera. Po załadowaniu baterii system rozpoczyna pracę od tego momentu, gdy został on zahibernowany.
  • Przełączanie użytkownika – Przydatne, gdy z komputera korzysta kilka osób. Gdy jeden użytkownik pracuje, a drugi chce zdobyć dostęp do spersonalizowanych danych na swoim profilu, można przełączyć użytkownika pozostawiając jego profil w takim stanie, w jakim został on zachowany, po czym do niego powrócić po skończeniu pracy przez drugiego użytkownika.

Edycje systemu XP

Windows XP został wydany w 2 głównych edycjach:

Microsoft Windows XP Home Edition – wersja dla użytkowników domowych, bez zaawansowanych narzędzi administracyjnych czy pulpitu zdalnego.

Microsoft Windows XP Professional – wersja dla firm i bardziej zaawansowanych użytkowników od wersji Home Edition różni się m.in. obsługą pulpitu zdalnego i znacznie lepszych narzędzi administracyjnych. Obecnie najbardziej popularna wersja systemu Windows.

Ponadto istnieje kilka mniejszych edycji systemu Windows XP:

  • Windows XP Media Center Edition – wersja dla komputerów HP Media Center Computer, niektórych komputerów w sieci sklepów Vobis, Alienware Navigator oraz Optimus. Wersja ta jest dostarczana tylko i wyłącznie z tymi komputerami i nie można jej kupić w sklepie.
  • Windows XP Tablet PC Edition – wersja dla urządzeń typu Tablet PC.

Pod koniec 2004 Microsoft wydał kolejną wersję tego systemu:

  • Microsoft Windows XP Media Center Edition|Windows XP Media Center Edition 2005 – podobna do swojego poprzednika, jednak mająca nowe opcje, design oraz kompozycję – Energy Blue, wykorzystującą nowy schemat kolorów Royale.
  • W niektórych krajach, takich jak Rosja czy Indie, Microsoft wprowadził nową edycję systemu Windows – Starter Edition
  • Zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej udostępniona została edycja pozbawiona 186 plików, w tym programu Windows Media Player (a co za tym idzie – możliwości odtwarzania multimediów bez instalacji dodatkowego oprogramowania). Komisja nie zgodziła się na proponowaną przez Microsoft nazwę Windows XP Reduced Media Edition i wybrała Windows XP N spośród pozostałych nazw zaproponowanych przez koncern. Microsoft twierdził, że nazwa taka może zdezorientować klientów, ale ostatecznie zatwierdził ją. System ten jest dostępny tylko w Europie.

Windows Server 2003

Microsoft Windows Server 2003 jest systemem z rodziny NT opartym na Windows XP, bezpośrednim następcą wersji serwerowych Microsoft Windows 2000. System wydany został 24 kwietnia 2003.

W porównaniu do wersji 2000 w Windows Server 2003 dodano i poprawiono wiele funkcji sieciowych. Do najważniejszych należą między innymi IIS w wersji 6.0, poprawki w usłudze Active Directory, a także dodanie funkcji Kopii w tle. W Windows Server 2003 została wbudowana specjalna wersja przeglądarki Internet Explorer. Program jest domyślnie skonfigurowany w ten sposób, że praktycznie niemożliwe jest uruchamianie lub ściągnięcie plików lub rozszerzeń, które mogą zaszkodzić systemowi. Edycje systemu Windows 2003 Server to:

  • Small Business Server.
  • Web Edition.
  • Standard Edition,
  • Enterprise Edition.
  • Datacenter Edition.

31 marca 2005 wydany został dodatek Service Pack 1 do Microsoft Windows Server 2003. Położono tam nacisk na zwiększenie bezpieczeństwa systemu.

Najważniejsze wprowadzone nowości:

  • Kreator zabezpieczeń systemu – automatyczna konfiguracja wbudowanej zapory sieciowej, wyłączenie niepotrzebnych usług itp.
  • Windows Firewall – wbudowany program typu zapora sieciowa, analogiczny jak w systemie Microsoft Windows XP z dodatkiem Service Pack 2.
  • Wprowadzenie technologii Data Execution Prevention – zapobiega ona wykonywaniu kodu umieszczonego w obszarze dla danych, który może być niebezpieczny dla komputera.
  • Blokowanie wyskakujących okienek we wbudowanej przeglądarce Internet Explorer 6.0 – analogicznie jak w Service Pack 2 dla systemu Windows XP

Ponad 2 lata później bo 14 marca 2007 Microsoft opublikował drugi zbiór poprawek dla Windows Server 2003 – Service Pack 2. W Service Pack 2 do Windows Server 2003 głównie położono nacisk na większą wygodę pracy z serwerem. SP2 zawiera także konsolę MMC 3.0. (Analogiczną do Service Packa 3 do Win XP).

Następcą Microsoft Windows Server 2003 jest Microsoft Windows Server 2008.

Windows Vista

Microsoft Windows Vista pod nazwą kodową Longhorn to dostępny w 32- i 64-bitowej wersji system operacyjny Microsoftu, następca Windows XP. Hasło reklamowe systemu to Clear, Confident, Connected, czyli Przejrzysty, Pewny, Połączony. Premiera systemu miała miejsce 29 stycznia 2007 na świecie i 30.01.2007 w Polsce.

W systemie Microsoft Windows Vista zadebiutował Windows Presentation Foundation czy też Windows Communication Foundation. Do Windowsa Visty dodany został program antyspyware o nazwie Windows Defender. Kolejną funkcją, która zadebiutowała w systemie Windows Vista to trójstopniowy system limitowania konta, który zastąpił dwustopniowy system limitowania konta obecny w Windows XP. W Windows Vista pojawił się też nowy wygląd systemu bazujący na silniku Aero. W edycję Windows Vista Ultimate został wbudowany tzw. Bitlocker służący do szyfrowania partycji.

Edycje systemu Windows Vista:

  • Windows Vista Starter (jako jedyna wersja nie jest dostęna w wersji x64)
  • Windows Vista Home Basic\Windows Vista Home Basic N
  • Windows Vista Home Premium
  • Windows Vista Business\Windows Vista Business N
  • Windows Vista Enterprise
  • Windows Vista Ultimate

Windows 7

Wersja finalna

Premiera finalnej wersji Windows 7 odbyła się 22 października 2009. Sprzedaż systemu w polskiej wersji językowej rozpoczęła się tego samego dnia.

Obsługiwane architektury i kompatybilność wsteczna

Windows 7 jest dostępny w wersjach 32-bitowej i 64-bitowej. Ma być to ostatni Windows dostępny w wersji 32-bitowej. Jest on kompatybilny z poprzednimi wersjami systemu Windows.

Edycje

Dostępnych jest sześć edycji systemu:

Edycja Opis Dostępność Uwagi
Windows 7 Starter
  • obsługuje do 2 GB ramu (wersja 32-bitowa)
  • brak wersji 64-bitowej
  • obsługuje tylko 1 procesor (dowolna ilość rdzeni)
  • skierowana do podstawowych zastosowań domowych
  • obsługa funkcji HomeGroup (ułatwienia w zarządzaniu siecią domową)
  • brak możliwości zmiany tapety
  • brak zaawansowanego graficznie interfejsu Aero Glass
  • brak podglądu programów na pasku zadań oraz funkcji Aero Peek
  • brak szybkiego przełączania użytkowników (bez konieczności wylogowywania)
  • brak wsparcia wielu monitorów
  • brak odtwarzania DVD
  • brak Windows Media Center
  • brak obsługi domeny Windows
Rynki krajów rozwijających się System dostarczany wyłącznie z nowymi komputerami i ograniczony do konkretnych modeli sprzętu, głównie netbooków system preinstalowany)
Windows 7 Home Basic
  • okrojona wersja Home Premium
  • obsługuje do 8 GB ramu (wersja 64-bitowa) lub do 3,5 GB (wersja 32-bitowa)
  • obsługuje tylko 1 procesor (dowolna ilość rdzeni)
  • Windows Mobility Center
Cały świat Jest dostarczana wraz ze sprzętem przez partnerów OEM
Windows 7 Home Premium
  • obsługuje do 16 GB ramu (wersja 64-bitowa) lub do 3,5 GB (wersja 32-bitowa)
  • obsługuje tylko 1 procesor (dowolna ilość rdzeni)
  • skierowana do zastosowań domowych
  • obsługa Aero
  • obsługa technologii Multi-Touch
  • funkcje multimedialne (odtwarzanie i nagrywanie DVD)
  • funkcja HomeGroup
  • funkcja rozpoznawania pisma odręcznego
Cały świat
Windows 7 Professional
  • obsługuje do 192 GB ramu]] (wersja 64-bitowa) lub do 3,5 GB (wersja 32-bitowa)
  • obsługuje do dwóch procesorów (dowolna ilość rdzeni)
  • skierowana do bardziej zaawansowanych użytkowników domowych oraz małych firm
  • obsługuje szyfrowanie EFS
  • obsługa zaawansowanych funkcji sieciowych (np. łączenie z domeną)
  • zaawansowane opcje kopii zapasowej
  • rozpoznawanie bieżącej lokacji użytkownika na potrzeby drukowania dokumentów (Location Aware Printing)
  • foldery offline
  • "Tryb XP", pozwalający na uruchamianie programów działających wyłącznie na Windows XP poprzez wirtualizację
Cały świat
Windows 7 Enterprise Najbardziej zaawansowana wersja, posiadającą komplet funkcji identycznie jak wersja "Ultimate"
  • obsługuje do 192 GB]] ramu (wersja 64-bitowa) lub do 3,5 GB (wersja 32-bitowa)
  • obsługuje do dwóch procesorów (dowolna ilość rdzeni)
  • dla dużych korporacji mających podpisane umowy SA z firmą Microsoft korzystających z programu Software Assurance
  • DirectAccess (działanie podobne do VPN)
  • BitLocker i BitLocker To Go
  • BranchCache (skraca czas oczekiwania na pobranie pliku w sieci)
  • AppLocker (określa możliwe do uruchomienia aplikacje).
  • obsługuje MUI (ang. Multilingual User Interface) czyli inne wersje językowe systemu
  • obsługuje VDI (ang. Virtual Desktop Infrastructure)
Cały świat Do nabycia jedynie poprzez kanał Microsoft Volume Licensing
Windows 7 Ultimate Najbardziej zaawansowana wersja, posiadającą komplet funkcji identycznie jak wersja "Enterprise"
  • obsługuje do 192 GB ramu (wersja 64-bitowa) lub do 3,5 GB (wersja 32-bitowa)
  • obsługuje do dwóch procesorów (dowolna ilość rdzeni)
Cały świat. Możliwa do nabycia w kanałach konsumenckich (nie wymaga Volume Licensing)

Wymagania sprzętowe

Windows 7 – minimalne wymagania
Procesor 1 GHz x86 lub x86-64 (32-bit lub 64-bit)
Pamięć RAM 1 GB (32-bit) / 2 GB (64-bit)
Karta graficzna DirectX 9.0, WDDM 1.0 lub lepszy
Pamięć VRAM 128 MB
Ilość wolnego miejsca na twardym dysku 16 GB (32-bit) / 20 GB (64-bit)

Windows Server 2008

Microsoft Windows Server 2008' – kolejna wersja serwerowego systemu operacyjnego opracowywanego przez firmę Microsoft. Do 15 maja był znany jedynie pod nazwą kodową Windows Server "Longhorn". Jest on następcą systemu Microsoft Windows Server 2003 i został oparty na tym samym jądrze co system Microsoft Windows Vista SP1. Premiera odbyła się 27 lutego o godzinie 18:00.

Windows Server 2008 jest ostatnim systemem serwerowym wydanym w wersji 32-bitowej. Przyszłe wersje (począwszy od Windows Server 2008 R2) będą tylko 64-bitowe.

Wersje

Dostępna w 4 wariantach 32 bitowych:

  • Windows Server 2008 Datacenter
  • Windows Server 2008 Enterprise
  • Windows Server 2008 Standard
  • Windows Server 2008 Web

oraz w 6 wariantach 64 bitowych:

  • Windows Server 2008 Datacenter
  • Windows Server 2008 Enterprise
  • Windows Server 2008 Standard
  • Windows Server 2008 Web
  • Windows Server 2008 HPC
  • Windows Server 2008 for Itanium-Based Systems

Główne nowe funkcje

Windows Server 2008 przyniósł kilka znaczących nowości, z których prawdopodobnie najciekawszą jest tryb instalacji Core, w którym nie jest instalowany graficzny menedżer powłoki explorer.exe ani inne programy posiadające GUI z wyjątkiem notatnika, edytora rejestru i menedżera zadań. Zarządzanie odbywa się przez wiersz poleceń cmd.exe albo Power Shell lub zdalnie przez połączenie z użyciem Microsoft Management Console.

Oprócz tego Windows Server 2008 przyniósł:

  • serwer Internet Information Services w wersji 7
  • ulepszony model łatek, nie wymagający restartów systemu
  • przyspieszoną instalację z użyciem Windows Imaging Format, podobnie jak Windows Vista
  • nowe narzędzia do zarządzania, zorientowane na role wykonywane przez serwer
  • znacznie usprawnione usługi terminalowe (obsługa RDP w wersji 6.0) z możliwością uruchamiania tylko jednej aplikacji, zamiast całego pulpitu
  • SharePoint Services 3.0
  • Server Message Block 2.0
  • znaczne zmniejszenie jądra systemu – wiele dotychczasowych jego funkcjonalności, m.in. menedżer okien, zostało przeniesione do usług

Na podstawie http://pl.wikipedia.org/wiki/Microsoft_Windows_NT

Na podstawie http://pl.wikipedia.org/wiki/Microsoft_Windows_7

Na podstawie http://pl.wikipedia.org/wiki/Microsoft_Windows_Server_2008