imported>Admin: /* Ćwiczenia */

2016-05-20T11:27:09Z

Ćwiczenia

Nowa strona

__FORCETOC__

==Dyski w linuksie==

Linux postrzega urządzenia jako pliki, umieszczone sią z katalogu /dev. Pierwszy dysk widoczny jest jako /dev/sda (dysk sata) lub /dev/hda (dysk pata). Partycje oznaczane są dodatkowo liczbami, np. /dev/sda1. Od 1 do 4 są partycje podstawowe lub rozszerzone, od 5 dyski logiczne. Analogicznie drugi dysk będzie oznaczony /dev/sdb, a jego partycje otrzymają kolejne liczby.

==Program Dyski (GNOME Disk Utility)==

Przy pomocy Dasha uruchamiamy program Dyski.

[[Plik:ubuntudyski1.png]]

[[Plik:ubuntudyski2.png]]

Sformatujemy nowy dysk

[[Plik:ubuntudyski3.png]]

Wybieramy system plików, ustalamy etykietę, wybieramy między szybkim formatowanie a wolnym (nadpisuje zawartość, utrudniająć eentualne odzyskanie danych)

[[Plik:ubuntudyski4.png]]

[[Plik:ubuntudyski5.png]]

Musimy uwierzytelnić się jako administrator.

[[Plik:ubuntudyski6.png]]

Urządzenie nie jest jeszcze zamontowane.

[[Plik:ubuntudyski7.png]]

Urządzenie zostało zamontowane w /media/uczen/dane. Niestety nie utworzyliśmy tablicy partycji, dlatego widzimy /dev/sdb, a nie np. /dev/sdb1

[[Plik:ubuntudyski8.png]]

[[Plik:ubuntudyski9.png]]

==Gparted==

Program gparted jest edytorem partycji. Umożliwia wiele operacji, m.in tworzenie, usuwanie, sprawdzanie, bezstratną zmianę rozmiaru partycji. Natywnie do zarządzania dyskami w Ubuntu służy, wyżej wymieniony, GNOME Disk Utility. Gparted należy więc doinstalować.

Widzimy dysk sda

[[Plik:ubuntudyski10.png]]

Przeszliśmy na dysk sdb, jak widać nie posiada żadnych partycji. Nie ma również tablicy partycji.

[[Plik:ubuntudyski11.png]]

Utworzymy tablicę partycji.

[[Plik:ubuntudyski12.png]]

[[Plik:ubuntudyski13.png]]

Gdy posiadamy tablicę partycji możemy przejść do tworzenia partycji.

[[Plik:ubuntudyski14.png]]

Z całości dysku utworzymy jedną partycję podstawową z systemem plików ext4.

[[Plik:ubuntudyski15.png]]

Mamy zaplanowane 1 zadanie. Teraz potwierdzimy wykonanie.

[[Plik:ubuntudyski16.png]]

[[Plik:ubuntudyski17.png]]

[[Plik:ubuntudyski18.png]]

Jak widać poniżej partycja została stworzona.

[[Plik:ubuntudyski19.png]]

Zmienimy teraz rozmiar partycji, aby założyć jeszcze jedną. Oczywiście mogliśmy od razu wybrać mniejszy rozmiar i zaoszczędzić sobie jednej operacji, ale tutaj po prostu sprawdzamy możliwości programu.

[[Plik:ubuntudyski20.png]]

[[Plik:ubuntudyski21.png]]

Dodamy drugą partycję podstawową.

[[Plik:ubuntudyski22.png]]

[[Plik:ubuntudyski23.png]]

Potwierdzamy operacje do wykonania.

[[Plik:ubuntudyski24.png]]

Jak widać poniżej mamy dysk sdb podzielony na dwie partycje podstawowe sdb1 oraz sdb2.

[[Plik:ubuntudyski25.png]]

==Podstawowe polecenia==

===fdisk -l===

Polecenie z opcją l wyświetla listę dysków i partycji

<pre>
uczen@linux:~$ sudo fdisk -l
[sudo] password for uczen:

Dysk /dev/sda: 8589 MB, bajtów: 8589934592
głowic: 255, sektorów/ścieżkę: 63, cylindrów: 1044, w sumie sektorów: 16777216
Jednostka = sektorów, czyli 1 * 512 = 512 bajtów
Rozmiar sektora (logiczny/fizyczny) w bajtach: 512 / 512
Rozmiar we/wy (minimalny/optymalny) w bajtach: 512 / 512
Identyfikator dysku: 0x000cd8bc

Urządzenie Rozruch Początek Koniec Bloków ID System
/dev/sda1 * 2048 14680063 7339008 83 Linux
/dev/sda2 14682110 16775167 1046529 5 Rozszerzona
/dev/sda5 14682112 16775167 1046528 82 Linux swap / Solaris

Dysk /dev/sdb: 1130 MB, bajtów: 1130628096
głowic: 255, sektorów/ścieżkę: 63, cylindrów: 137, w sumie sektorów: 2208258
Jednostka = sektorów, czyli 1 * 512 = 512 bajtów
Rozmiar sektora (logiczny/fizyczny) w bajtach: 512 / 512
Rozmiar we/wy (minimalny/optymalny) w bajtach: 512 / 512
Identyfikator dysku: 0x000507ec

Urządzenie Rozruch Początek Koniec Bloków ID System
/dev/sdb1 2048 1026047 512000 83 Linux
/dev/sdb2 1026048 2207743 590848 83 Linux

</pre>

===df===

Polecenie <code>df</code> sprawdza wolną przestrzeń dyskową oraz pokazuje punkt montowania.

<pre>
uczen@linux:~$ df
System plików 1K-blocks użyte dostępne %uż. zamont. na
/dev/sda1 7092728 3644820 3064576 55% /
none 4 0 4 0% /sys/fs/cgroup
udev 503424 4 503420 1% /dev
tmpfs 102600 896 101704 1% /run
none 5120 0 5120 0% /run/lock
none 512992 152 512840 1% /run/shm
none 102400 52 102348 1% /run/user
/dev/sdb1 471512 828 434848 1% /media/d1
/dev/sdb2 565160 456 523348 1% /media/d2
</pre>

Z opcją -h pokazuje wolną przestrzeń w MB.

<pre>
uczen@linux:~$ df -h
System plików rozm. użyte dost. %uż. zamont. na
/dev/sda1 6,8G 3,5G 3,0G 55% /
none 4,0K 0 4,0K 0% /sys/fs/cgroup
udev 492M 4,0K 492M 1% /dev
tmpfs 101M 896K 100M 1% /run
none 5,0M 0 5,0M 0% /run/lock
none 501M 152K 501M 1% /run/shm
none 100M 52K 100M 1% /run/user
/dev/sdb1 461M 828K 425M 1% /media/d1
/dev/sdb2 552M 456K 512M 1% /media/d2
</pre>

===free===

Polecenie <code>free</code> pokazuje użycie pamięci RAM oraz dysku wymiany SWAP.

<pre>
uczen@linux:~$ free
total used free shared buffers cached
Mem: 1025988 817896 208092 9872 45516 293384
-/+ buffers/cache: 478996 546992
Swap: 1046524 0 1046524
</pre>

===mount===

Polecenie <code>mount</code> służy do montowania urządzeń.

Poniżej przykład zamontowania urządzenia /dev/sdb1 w katalogu /media/uczen

<pre>
uczen@linux:~$ sudo mount /dev/sdb1 /media/uczen
</pre>

===umount===

Polecenie <code>umount</code> służy do odmontowywania urządzeń.

Poniżej przykład odmontowania urządzenia /dev/sdb1

<pre>
uczen@linux:~$ sudo umount /dev/sdb1
</pre>

==Plik /etc/fstab==

Fstab (skrót od ang. file systems table) - plik konfiguracyjny zawierający informacje na temat znajdujących się w systemie dysków twardych i ich partycji, oraz sposobu, w jaki mają być montowane.

Do pliku możemy dopisać urządzenia, które mają być montowane przy starcie systemu. Poniżej przykład pliku. Dwie ostatnie linie są dopisane.

<pre>
# /etc/fstab: static file system information.
#
# Use 'blkid' to print the universally unique identifier for a
# device; this may be used with UUID= as a more robust way to name devices
# that works even if disks are added and removed. See fstab(5).
#
# <file system> <mount point> <type> <options> <dump> <pass>
# / was on /dev/sda1 during installation
UUID=b92445fc-d7ec-4a84-9296-ab8cbcd2d7ce / ext4 errors=remount-ro 0 1
# swap was on /dev/sda5 during installation
UUID=3791c143-9fff-4941-ae97-5d94ff2986c8 none swap sw 0 0
/dev/sdb1 /media/d1 auto defaults 0 0
/dev/sdb2 /media/d2 auto defaults 0 0
</pre>

Składnia wygląda następująco:

<code><file system> <mount point> <type> <options> <dump> <pass></code>

{| class="wikitable"
|-
| <file system> || Urządzenie do zamontowania, np. /sda1 albo można użyć UUID
|-
| <mount point> || Punkt montowania, czyli miejsce w którym będzie widoczna zawartość zamontowanego urządzenia. Np. /media/windows
|-
| <type> || Typ systemu plików. Najwygodniej użyć opcji <code>auto</code>. Dla fat <code>vfat</code>, dla ntfs <code>ntfs</code> albo <code>ntfs-3g</code>, dla cd/dvd <code>udf</code> <code>iso9660</code>. Inne nie wymagające wyjaśnień <code>ext4</code> <code>ext3</code> <code>ext2</code> <code>jfs</code> <code>reiserfs</code> <code>swap</code>
|-
| <options> || Opcje z jakimi ma być montowana partycja. Najwygodniej użyć opcji <code>defaults</code>, która jest równoznaczna z rw, suid, dev, exec, auto, nouser, async. Inne opcje:

<code>auto</code> automatyczne montowanie przy starcie oraz po komendzie mount -a

<code>noauto</code> urządzenie nie jest automatycznie montowane przy starcie oraz po komendzie mount -a

<code>user</code> urządzenie może być montowane przez użytkownika

<code>nouser</code> montować urządzenie może tylko root

<code>rw</code> odczyt i zapis na partycji

<code>ro</code> tylko odczyt na partycji

<code>umask=xxxx</code> maska uprawnień nowotworzonych plików

<code>loop</code> montowany nie jest plik blokowy, a obraz dysku/partycji (*.iso, *.mdf)
|-
| <dump> || Włączenie/wyłączenie archiwizacji partycji przez program dump
|-
| <pass> || Kolejność sprawdzania partycji przez program fsck
|}

==Ćwiczenia==

#Sprawdź partycję /dev/sdb1
#Podziel dysk /dev/sdb na 5 równych partycji
#Usuń dwie partycje.
#Rozszerz rozmiar trzeciej partycji.
#Sformatuj partycje w 3 różnych systemach plików.
#Zamontuj wszystkie partycje z dysku /dev/sdb w lokalizacjach /media/d1, /media/d2, /media/d3.
#Odmontuj jedną z partycji.
#Sprawdź partycję poleceniem fsck.
#Edytuj odpowiedni plik, aby partycje na /dev/sdb automatycznie były montowane przy starcie systemu.
#Jedna z partycji przy automatycznym montowaniu, ma być montowana do zapisu i odczytu oraz tylko przez roota. Ponadto włącz jej archiwizację dla programu dump.

[[Category:Linux]]

Linux Ubuntu - zarządzanie dyskami - Historia wersji

imported>Admin: /* Ćwiczenia */